वीरगंज । पर्सा जिल्लामा कृषि क्षेत्र परम्परागत ढाँचामा सीमित रहँदै आएको छ । सरकारले कृषिमा आधुनिकीकरण ल्याउन ठूलो लगानी गर्दै जिल्लास्तरमा कृषि ज्ञान केन्द्र स्थापना गरेपनि यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन सकेको छैन ।
कृषि ज्ञान केन्द्र, पर्साले कृषकलाई परामर्श दिने बाहेक ठोस कार्य गर्न सकेको छैन । डेढ दशकदेखि धान रोपाइँमा यन्त्रको प्रयोग हुँदै आएको भएपनि किसानले यसको प्रयोग खेतीमा अझै भरपुर भएको पाइँदैन । हरेक वर्ष असार १५ गते धान दिवसको अवसरमा यन्त्रबाट धान रोपाइँको प्रदर्शन मात्र गरिने परिपाटी कायम छ ।
कृषि ज्ञान केन्द्रका बाली संरक्षण अधिकृत उमेश थापाका अनुसार यन्त्रबाट धान रोपाइँ सजिलो हुने जानकारी किसानलाई दिइएपनि त्यसको व्यावहारिक प्रयोग हुन सकेको छैन ।
सिंचाइ र बाली कटानीमा केही सुधार
पर्सामा धान, गहुँ कटानीमा केही हदसम्म प्रविधिको प्रयोग सुरु भएको छ । हार्भेस्टर र रिपरजस्ता यन्त्रले धान र गहुँ कटानी गर्न थालेका किसानहरूको सङ्ख्या बढेको छ । सिंचाइका लागि पनि परम्परागत नहर र पम्पसेटसँगै बोरिङ, मोटर र कृषि मिटरको प्रयोग हुँदै आएको छ ।
कीटनाशक औषधिबाहेक अन्य क्षेत्रमा सुधारको अभाव
पर्साका कृषकहरू अहिले पनि धान, मकै, गहुँ, आलु, उखु, तोरी, तरकारी, आँप, केरा, अदुवा, बेसारजस्ता बाली परम्परागत तरिकाले उत्पादन गरिरहेका छन् । कीटनाशक औषधि स्प्रे गर्ने प्रविधि भने किसानहरूले प्रयोगमा ल्याएका छन् ।
पर्साको कृषि क्षेत्र मुख्यतः परम्परागत
पर्सामा धान, मकै, गहुँ, जौ, आलु, दलहन, हरियो तरकारी, आँप, केरा आदिको मुख्य खेती गरिन्छ । तर यी सबै बाली परम्परागत ढाँचामा सीमित रहेको र आधुनिकीकरणका प्रयास प्रभावकारी नभएको स्थानीय कृषकहरूको गुनासो छ ।
यसरी हेर्दा सरकारले कृषि क्षेत्रमा आधुनिकीकरणका लागि थप प्रभावकारी योजनाहरू लागू नगरेसम्म कृषकहरू परम्परागत खेतीमै सीमित हुने देखिन्छ ।
